دربارهٔ تولد شیخ صدوق در کتاب‌های شیعه آمده‌است که پدر او بعد از گذشت ۵۰ سال از عمرش، دارای فرزند نشده بود. از این رو برای حسین بن روح سومین نائب امام زمان عج نامه می‌نویسد و از او تقاضا می‌کند که درخواست او را به حجت بن حسن عج برساند. در جواب این نامه، امام زمان عج برای پدر شیخ صدوق می‌نویسد: «از خداوند خواستم دو پسر روزیت کند که وجودشان، خیر و برکت باشد.» از این رو وی «متولد به دعای امام زمان عج » نیز خوانده می‌شود.وی از طرف رکن الدوله دیلمی پادشاه ری به آن شهر دعوت شد و در آنجا اقامت گزید و نزد آن پادشاه شیعی و وزیر نامدار و دانشمندش صاحب بن عباد با احترام زیاد می‌زیست و ریاست روحانی شیعیان عصر به او رسید. وی سپس به شهرهای خراسان، ماوراءالنهر، نیشابور، بلخ و بخارا سفر کرد و به منظور حج و زیارت ائمه به حجاز و عراق رفت و در شهرهای کوفه و بغداد دانشمندان از محضرش استفاده کردند و سپس به ایران بازگشت و در سال ۳۸۱ هجری در ری از دنیا رفت.

استادان

پدرش علی بن بابویه قمی

محمد بن حسن ولید قمی

احمد بن علی بن ابراهیم قمی

علی بن محمد قزوینی

جعفر بن محمد بن شاذان

جعفر بن محمد بن قولویه قمی

علی بن احمد بن مهریار

ابوالحسن خیوطی

ابوجعفر محمد بن علی بن اسود

ابوجعفر محمد بن یعقوب کلینی

احمد بن زیاد بن جعفر همدانی